Лезгинский
Национальный
Сайт:
МАЦАР
Меню сайта
Наш опрос
Оцените мой сайт
Всего ответов: 28
Статистика
 
Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0
Форма входа
Главная » 2012 » Ноябрь » 28 » Мацар,
17:37
Мацар,
Мацар (урус: Маза) — Ахцегь районда авай тунвай, гила гуьнгуьна хутузвай хуьр.

Хуьруьнвийри хеб-мал хуьнлай гъейри никӀер цадай, анрай магьсуларин кькьан бегьерар къачудай, дуьлгервал, къванцин устӀарвал, чатухъанвал, каркачивал, дерзичивал, кӀуртар цун, литер гьазурун ва маса кеспияр ийидай. УстӀарри гьакӀ Хуьре, гьакӀни Азербайжанда кӀвалахдай. Хуьре вад регъв авай. Абурукай кьве регъв геждалди кардик кумай. И хуьруьнви Шерифан тӀвар лезгийрин арада гзаф машгьур яз хьана. А касдикай вичин девирдин татугайвилери зурба къачагъ авуна. Анжах, лагьана кӀанда, хуьруьнбуруз ада са зиянни ганач. Ада тфенгдай гзаф дуьз ядай. Гзаф вахтара ам Азербайжанда жедай. Идахъни ихьтин са себеб авай: Шерифаз Азербайжандай Туьркиядиз, Ирандиз физ кӀанзавай. Адаз азербайжанви Бибир тӀвар алай са дустуникай душман хкатна: ада хаинвилелди Шериф ягъана кьена.
[Расун]Этимология

Лезгистандин гзаф хуьрерин кьиспес рикӀелай физвайвал Мацаринхуьруьн тарихни рикӀелай алатзава. Тамам тушир делилралди МАЗА (араб. ما هذا؟ — ма гьазьа) — «Им вуч я?» — лагьай чӀал я. Са бязи делилри тестикьарзавайвал, лежберри гатфарихъ, никӀиз тум вигьидалди вилик аниз яргъал-яргъал гелер гудайва гьа гелеризни мацвар — «Ц»-дизни «Ч»-дизниухшар гьарф квай гаф лугьудай. Амай лезги халкьар Мацаринхуьруьн патавай фидайла, а никӀериз янавай геллер акурла, мацар, мацар лугьузхьана лугьуда. И гафунилайни Мацарин хуьруьнтӀвар атун мумкин я. Виликдай и хуьруьхъ цадай хъсан никӀер, мигьияр авай. Эгералай девирдин дагъдин шартӀара кӀвалахардай техникадикай менфят къачуртӀа, ихуьруьхъ гзаф мумкинвилер ава. Куьгьне вахтара и хуьре 250-далай гзаф хзанар яшамиш жезвай. Гзаф хзанра 20-30 — дав агакьнай инсанар авай.
[Расун]Ксар

Мацарал яшамиш жезвайбур вири лезгияр я, рахадай Лезги чІалал.
[Расун]Дин

Диндай вири фийжуьяр суьнни-мусурманар я. Хуьре кьуд мягьле, гьар мягьледихъни вичин мискӀин ва Жуьмядин мискӀинни авай. Жуьмя мискӀин Урдуханрин сихилдикай тир устӀарри эцигнай. Ам кьве мертебадинди тир.
[Расун]Кьиспес

Бязибурун лугьунариз килигайла, вилик заманайра Мацаринхуьр пуд чкадал алай. Гуьгъуьнлай абур са чкадал кӀватӀхъхьана. Хуьре тахминан 50-дав агакьна жуьреба-жуьресихиларни авай. Агъсакъалри суьгьбетзавайвал, Маргъузринсихилдин инсанар кьакьан буй авайбур тир. И карни куьгьне сурарикай хкатзаваймейитрин кӀарабри субутзава. Абур алай девирдин инсанрин кӀараб-кӀалубрилайгзаф тафаватлу я. И сурарин кьилихъ галай къванерал алай кхьинар эрменийрин (албанарин) гьарфариз ухшар ава. Абур заз чиз, удинар лугьудайтайифадин сурар я. Мацарин хуьрекуьгьне вахтунда тӀвар-ван авай арабистар хьана. Абурин сихилрин тӀварар Фекьиярни Гьажияр тир. Ашукь Алийрин сихилдикай тир тӀвар-ван авай арабист Алиев Салигь, хуьруьн шартӀара яшамиш хьун четин хьунизкилигна, Азербайжандиз куьч хьана ва адакай гзаф йисара Гуьгчайшегьердин мискӀиндин кьилин фекьи хьана. Лугьунрай, Салигь-эфендидишиирарни кхьизвай.
[Расун]Адетар

Хуьре ихьтин адетар авай: кӀвалер, муькъвер, мискӀинар, кимер — вири халкьди мелер авуна эцигдай. Хуьре мехъер хьайила, жуьреба-жуьре къугъунар тешкилдай, месела, алтырмаяр, девеяр ва масабур. И хуьряй Мазали Алидалай гъейри ашукь Агьмедни акъатна. Адан мукьвабур исятдани КцӀар райондин Къалажухрин хуьре яшамиш жезва.
[Расун]Куьчарун

Дагъдин хуьрер арандиз куьчар авунин чӀуру политика себеб яз Мацарин хуьрни Мегьарамдхуьруьн райондин Буткъазмайрал куьчарна. Дагъда авай хуьр куьч жедалди Мацарин колхоздихъ 12000 далай гзаф лапагар, 500 къарамал, 60 яц, 200 балкӀан авай. Абуру и девлетар чеб куьч жедайла, Фиярин колхоздив вахкана.
[Расун]ЭлячӀунар
Просмотров: 683 | Добавил: Roma | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Имя *:
Email *:
Код *:
Поиск
Календарь
«  Ноябрь 2012  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930
Архив записей
Друзья сайта
  • Официальный блог
  • Сообщество uCoz
  • FAQ по системе
  • Инструкции для uCoz

  • Copyright MyCorp © 2018
    Используются технологии uCoz